De Energie Performance Indicator: wat de EPI levert voor uw transportefficiëntie

  • De EPI meet hoeveel energie nodig is om een hoeveelheid lading van A naar B te verplaatsen - per route, per modaliteit en per voertuigtype.

  • Topsector Logistiek heeft CE Delft opdracht gegeven de indicator te definiëren, als uitbreiding op de bestaande CPI en LPI.

  • Voor bedrijven die al transportdata op rit- en zendingniveau bijhouden, sluit de EPI direct aan op de data die zij al verzamelen.

Transportbedrijven die CO2-emissies rapporteren en beladingsgraden monitoren, missen nog altijd een derde gegeven: hoeveel energie kost het eigenlijk om een bepaalde hoeveelheid lading over een specifieke route te rijden, te varen of te sporen? Die vraag klinkt technisch, maar de praktische betekenis is direct. Energie is de gemeenschappelijke noemer achter brandstofkosten, emissies en de vergelijkbaarheid van modaliteiten. Wie het energieverbruik per route niet kent, stuurt op onvolledige informatie.

Topsector Logistiek heeft dat gat erkend en CE Delft gevraagd een definitiefase te starten voor de Energie Performance Indicator (EPI). De indicator moet verladers en vervoerders inzicht geven in de hoeveelheid energie die nodig is om lading van A naar B te verplaatsen - en moet vergelijking mogelijk maken tussen modaliteiten, voertuigtypen en routes. De EPI is daarmee de derde pijler in een groeiende set van prestatie-indicatoren die de Nederlandse logistieke sector als stuurinstrument wil gebruiken.

Indicator

Wat de EPI meet

De Energie Performance Indicator drukt uit hoeveel energie nodig is om een eenheid vracht over een bepaalde afstand te verplaatsen. Dat klinkt vergelijkbaar met de CPI - de COFRET Prestatie Indicator, die CO2-efficiëntie per tonkilometer berekent - maar het verschil is wezenlijk. De CPI rekent met emissies. De EPI rekent met energieverbruik. Die twee zijn gerelateerd maar niet identiek: de energiemix achter elektrisch vervoer verschilt van die achter diesel, en CO2-intensiteit per kilowattuur varieert per bron en per regio.

Door energieverbruik los te meten van emissies, ontstaat een vergelijkingsbasis die onafhankelijk is van de brandstofmix op een bepaald moment. Een route die vandaag op diesel rijdt en morgen op HVO of elektrisch, blijft vergelijkbaar op energietermijnen. Dat maakt de EPI bruikbaar als stabiel stuurinstrument - niet alleen als momentopname.

Status: definitiefase gestart. Topsector Logistiek heeft CE Delft opdracht gegeven de EPI theoretisch te onderbouwen en de praktische bruikbaarheid en haalbaarheid te toetsen. De indicator is daarmee in ontwikkeling - een klankbordgroep verzamelt input vanuit de sector.

Systeem

De drie indicatoren als samenhangend systeem

De EPI is geen losstaande indicator. Topsector Logistiek ontwikkelt haar als uitbreiding op een set die al bestaat. De CPI berekent CO2-efficiëntie per eenheid vracht en afstand. De LPI - Load Performance Indicator - meet hoe vol een voertuig daadwerkelijk rijdt. De EPI voegt daar het energieperspectief aan toe. Samen geven de drie indicatoren een completer beeld van wat een transportbeweging kost - operationeel, emissioneel en energetisch.

Dat samenstel is relevanter dan elk van de drie apart. Een rit met een hoge beladingsgraad maar een energieonefficiënte route kan slechter scoren op EPI dan een lichtere rit over een kortere afstand. Een voertuig dat op emissietermen acceptabel scoort maar bovenmatig energieverbruik heeft, geeft een vals beeld als u alleen op CO2 stuurt. De combinatie maakt zulke blinde vlekken zichtbaar.

CPI - CO2-efficiëntie
Meet CO2 per tonkm
Basis COFRET - methode
Status Operationeel
Vergelijkt emissie-intensiteit per modaliteit
LPI - Beladingsgraad
Meet Bezettingsgraad per rit
Basis Rit- en ladedata
Status In ontwikkeling
Maakt lege kilometers en consolidatiekansen zichtbaar
EPI - Energieverbruik
Meet Energie per tonkm per route
Basis CE Delft - definitiefase
Status In ontwikkeling
Vergelijkt energieverbruik onafhankelijk van brandstofmix

Toepassing

Wat vergelijken per route en modaliteit verandert

De praktische waarde van de EPI ligt in vergelijking. Zodra energieverbruik per route en modaliteit meetbaar is in dezelfde eenheden, kunnen verladers en vervoerders keuzes onderbouwen die nu op gevoel of brandstofprijs worden gemaakt. Is de binnenvaartroute tussen Rotterdam en Duisburg energetisch efficiënter dan wegtransport over dezelfde corridor? Onder welke belading presteert een bepaald voertuigtype beter of slechter dan het gemiddelde op die lane? De EPI geeft die vergelijking een gemeenschappelijke noemer.

Loginex is een LRQE-geverifieerd platform voor ISO 14083 waarmee logistieke organisaties CO2-emissies per zending berekenen en toewijzen aan alle deelnemers in de logistieke keten. Het platform combineert CO2-rapportage al met operationele prestatie-indicatoren - waaronder de op zendingniveau. De datastructuur die nodig is voor de EPI - rit- en routedata per voertuigtype, gekoppeld aan ladinghoeveelheden - is dezelfde datastructuur die al gebruikt wordt voor LPI- en CO2-berekeningen. Bedrijven die vandaag al op dat niveau registreren, hoeven geen nieuwe databron te ontsluiten wanneer de EPI operationeel wordt.

De voorwaarde voor EPI-gebruik is geen nieuwe data - het is de juiste granulariteit van bestaande data. Wie transportbewegingen al op rit- en zendingniveau registreert, heeft de basis al liggen.

Dat is ook de bredere les die de CPI en LPI al leerden: gemiddelden over een vloot of een jaar geven geen stuurinformatie. Indicatoren worden pas bruikbaar als ze worden toegepast op het niveau waarop beslissingen worden genomen - per route, per klant, per voertuigtype. De EPI is in dat opzicht geen nieuwe complexiteit. Het is een aanvullende lens op data die al bestaat bij bedrijven die hun transportemissies op zendingniveau bijhouden.

Vragen

Veelgestelde vragen over de EPI

Wat is de Energie Performance Indicator (EPI)? +

De EPI is een indicator in ontwikkeling die het energieverbruik uitdrukt dat nodig is om een eenheid lading van A naar B te verplaatsen. De indicator maakt het mogelijk om verschillende modaliteiten, voertuigtypen en routes met elkaar te vergelijken op energietermen - onafhankelijk van de brandstofmix. Topsector Logistiek heeft CE Delft opdracht gegeven de definitiefase uit te voeren.

Wat is het verschil tussen de EPI, de CPI en de LPI? +

De CPI (COFRET Prestatie Indicator) berekent CO2-efficiëntie per tonkilometer. De LPI (Load Performance Indicator) meet hoe vol een voertuig rijdt - de beladingsgraad per rit. De EPI voegt daar energieverbruik per route aan toe. De drie indicatoren zijn complementair: samen geven ze inzicht in de emissie-intensiteit, de benutting en de energetische efficiëntie van een transportbeweging.

Wanneer is de EPI beschikbaar? +

De EPI bevindt zich op het moment van schrijven in de definitiefase. CE Delft werkt aan de theoretische onderbouwing en onderzoekt de praktische bruikbaarheid en haalbaarheid. Een klankbordgroep met sectorpartijen verzamelt input. Een concrete introductiedatum is nog niet gepubliceerd.

Welke data heb ik nodig om de EPI te kunnen gebruiken? +

De verwachting is dat de EPI werkt met rit- en routedata per voertuigtype, gekoppeld aan ladinghoeveelheden en afstand. Dat is grotendeels dezelfde datastructuur als die al gebruikt wordt voor LPI- en CPI-berekeningen. Bedrijven die transportdata al op zendingniveau registreren, hebben de basis al liggen.

Wilt u zien hoe Loginex LPI, CPI en CO2-rapportage combineert in één platform?

Loginex werkt al met de data die ook de EPI zal gebruiken. Plan een gesprek en bekijk wat dat voor uw organisatie betekent.

Plan een gratis adviesgesprek

Gerelateerde blogs

Two people shaking hands, one in a navy suit and the other in a white coat, with a person clapping in the background.

TransMission kiest voor Loginex Carbon Intelligence voor de berekening van CO2-uitstoot

Woman and man in safety helmets walking in an industrial shipping yard with stacked containers and a truck in the background.

CSRD pak het pragmatisch aan

In de stress voor CSRD? Zo hou je het pragmatisch!

A semi-truck driving on a highway at sunset with a clear sky and contrails.

Loginex on tour