Transportefficiency verhogen: minder brandstof, minder CO2, betere marges

Transportkosten stegen 22,6% in drie jaar. Voor de meeste logistieke bedrijven is brandstof de grootste variabele kostenpost, en tegelijkertijd de post waarover zij het minste gestructureerde inzicht hebben. De meeste organisaties weten hoeveel zij in totaal aan diesel uitgeven. Maar de vraag hoeveel brandstof een specifieke rit, klant of modaliteit kost, blijft vaak onbeantwoord.

Dat gebrek aan granulariteit maakt het moeilijk om de juiste beslissingen te nemen. Welke routes presteren slecht? Waar is de beladingsgraad structureel te laag? Welke klanten kosten meer brandstof dan hun tarief rechtvaardigt? Zonder data op zendingsniveau zijn dat vragen die met onderbuikgevoel beantwoord worden, niet met feiten. Volgens cijfers van Transport en Logistiek Nederland (TLN) noemen transporteurs brandstofkosten en personeelstekort als de twee grootste drukfactoren op hun bedrijfsresultaat.

Transportefficiency en CO2-uitstoot zijn twee kanten van hetzelfde vraagstuk. Elke liter diesel die niet verbrand wordt, is zowel een kostenbesparing als een emissiereductie. Dat maakt efficiency-analyse geen compliance-exercitie, maar een operationeel instrument dat direct op de marge drukt. Loginex is een LRQE-geverifieerd platform voor ISO 14083 waarmee logistieke organisaties CO2-emissies per zending berekenen en toewijzen aan alle deelnemers in de logistieke keten.

Brandstof als grootste kostenpost in transport

Bij een gemiddeld Nederlands wegtransportbedrijf is brandstof verantwoordelijk voor 25 tot 35% van de totale operationele kosten. In een markt waar de marges toch al onder druk staan, is dat het verschil tussen een winstgevend kwartaal en een kwartaal met verlies. De stijging van 22,6% in transportkosten over de afgelopen drie jaar heeft dat kwetsbare evenwicht voor veel bedrijven verstoord.

Vanaf januari 2028 komt daar ETS-2 bij: het Europese emissiehandelssysteem dat een directe financiele prijs koppelt aan CO2-uitstoot in het wegtransport. Handel in emissierechten begint al in 2027. Bedrijven die op dat moment geen baseline-data hebben over hun verbruik per rit, per klant en per voertuig, kunnen hun blootstelling aan ETS-2 niet berekenen, laat staan beheersen.

De link tussen efficiency en emissies

Transportefficiency is geen abstract begrip. Het komt neer op drie concrete operationele hefbomen: beladingsgraad, routekwaliteit en modaliteitskeuze. Een vrachtwagen die structureel met 60% belading rijdt waar 85% haalbaar is, verbrandt per ton-kilometer meer diesel dan nodig. Een route die standaard via een congestiepunt loopt terwijl een alternatief 40 kilometer korter is, kost per rit meer brandstof. Een zending die over de weg gaat terwijl binnenvaart beschikbaar is, genereert meer uitstoot per tonkilometer.

Het probleem is dat deze inefficienties in de meeste organisaties onzichtbaar blijven. De gemiddelde logistieke dienstverlener werkt met 10 tot 30 subcontractors die elk hun eigen data-definitie hanteren. De ene levert brandstofverbruik in liters, de ander in kosten, een derde levert niets. Dat maakt het onmogelijk om op portefeuilleniveau te zien waar de grootste verliezen zitten.

CO2-berekening per zending lost dat probleem op, omdat het de gemeenschappelijke eenheid levert. Wanneer elke rit dezelfde metriek krijgt - gram CO2 per tonkilometer, berekend volgens ISO 14083 - worden routes, klanten en modaliteiten vergelijkbaar. Niet op basis van gevoel, maar op basis van geverifieerde data.

Meten op het juiste niveau

Veel bedrijven meten brandstofverbruik op wagenniveau of op maandtotaal. Dat is voldoende voor de boekhouding, maar onvoldoende voor operationele sturing. Om te bepalen welke klanten, routes of modaliteiten het meeste brandstof kosten per eenheid vervoerd gewicht, is allocatie op zendingsniveau nodig.

Loginex koppelt aan TMS- en brandstofsystemen en berekent CO2-emissies per zending, per klant, per modaliteit en per voertuig. Waar actuele data ontbreekt, vult het GLEC-framework de gaten. Het resultaat is een LRQE-geverifieerde rapportage die zowel aan ISO 14083 als aan CSRD-eisen voldoet. Maar het operationele voordeel is minstens zo relevant: u ziet precies waar het brandstofverbruik afwijkt van wat het zou moeten zijn.

Met de Load Performance Indicator (LPI) en Cost Performance Index (CPI) die het vernieuwde platform biedt, wordt die analyse concreter. LPI toont de beladingsgraad per rit en per klant. CPI koppelt kosten aan prestatie. Samen maken zij zichtbaar waar brandstofkosten structureel te hoog zijn en waar ruimte zit voor verbetering, zonder te hoeven gissen.

Tenders en contractverlengingen in de logistieke sector worden steeds vaker voorwaardelijk aan geverifieerde CO2-data. Dat geldt niet alleen voor transporteurs die aan Wave 1 CSRD-bedrijven leveren, maar voor elke partij in de keten die haar concurrentiepositie wil behouden. Investeren in transportefficiency is daarmee geen toekomstige verplichting, maar een directe concurrentievoorwaarde.

Veelgestelde vragen